NỔI BẬT, TIN TỨC

Diễn viên Việt Nam phần lớn là ma-nơ-canh

Manekin

Đó là nhận xét của đạo diễn Lê Lâm khi nói về cac diễn viên Việt Nam. Ông nổi tiếng với nhiều vai trò: Đạo diễn, biên kịch, nhà tổ chức tại nhiều LHP quốc tế khác nhau. Nhiều bộ phim của ông trở thành tác phẩm mẫu mực cho nhiều nhà làm phim Việt Nam tham khảo như “Long Vân Khánh hội”, “Đế chế tan vụn”, “Công Bình, đêm dài Đông Dương”… Ông giành nhiều giải thưởng điện ảnh quốc tế, nhận Huân chương Hiệp sĩ nghệ thuật và văn học do Bộ văn hóa Pháp trao tặng và mới đây làm Chủ tịch BGK phim ngắn tại LHP quốc tế Hà Nội lần thứ 3.

80% số phim Việt tôi từng xem nhầm trí tuệ với… kỹ thuật

 

Ông nhận xét gì về chất lượng phim ngắn Việt Nam so với thế giới?

-Màu phim họ đậm hơn mình. Họ làm rất giỏi, có triết lý, dám đi thẳng vào những vấn đề gai góc xã hội, đưa ra góc nhìn xã hội theo cách riêng và đóng góp vào sự phát triển xã hội. Trong khi điện ảnh thế giới mỗi ngày một tiến, thì điện ảnh Việt Nam đứng yên một chỗ là lùi.

Tiền bạc không làm một bộ phim giàu hơn hay thông minh hơn, mà sự tự do trong ngôn ngữ của phim mới làm được điều đó. Tự do, theo lời nhà làm phim Nga vĩ đại Andrei Tarkovsky, có nghĩa là học cách nghiêm khắc với bản thân và hào phóng với người khác.

 Đạo diễn Lê Lâm 

Điểm yếu nhất của phim Việt có phải là ngôn ngữ kể chuyện, thưa ông?

80% số phim Việt Nam mà tôi từng xem, đạo diễn đã thay sự kém trí tuệ của mình bằng kỹ thuật. Họ lầm tưởng rằng cứ theo kỹ thuật tối tân như ngoại quốc thì phim có trí tuệ. Kém trí tuệ và thiếu chất văn học.

Tháng điện ảnh Việt Nam ở Viện bảo tàng điện ảnh ở Paris (Pháp) tháng 6.2014, tôi có giới thiệu cho khán giả Pháp cố đạo diễn Phạm Văn Khoa chịu ảnh hưởng của đạo diễn Mizoguchi (Nhật), đạo diễn Đặng Nhật Minh chịu ảnh hưởng của nhà văn Tsekhop (Nga).

Gần đây, đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh làm một số phim tôi thích như “Mùa len trâu”, “Nước 2030”, ông làm phim rất cẩn thận, chân thật vì bản thân ông ta là một trí thức ở Mỹ.

 

 Phim Công Binh -Đêm dài Đông Dương của đạo diễn Lê Lâm

Ông đánh giá như thế nào về hai đạo diễn trẻ được coi là sáng giá nhất của VN: Phan Đăng Di, Nguyễn Hoàng Điệp?

– Họ có tài, nhưng họ làm phim chú ý nhiều đến mục tiêu khiêu dụ khán giả quốc tế. Họ quan tâm tới mặt tối, mặt xấu xí của xã hội, đó là dạng phim “Negative” (tiêu cực), chịu ảnh hưởng nặng nề từ đạo diễn Trần Anh Hùng.

Những hình ảnh sex trong phim nếu bỏ đi, thử hỏi có ảnh hưởng nhiều đến bộ phim? Cũng đừng nghĩ rằng một đạo diễn là nữ thì có quyền bắt nhân vật cởi lúc nào cũng được. Sex theo ngôn ngữ văn hóa Á Đông kín đáo và tế nhị. Phàm cái gì gợi lên sự tưởng tượng mạnh mẽ, cho khán giả can dự vào phim sẽ thú vị hơn nhiều là phô bày tất cả.

Gặp một cô gái anh mê thì đêm về nằm hình dung lại gương mặt cô ấy có khi còn thú vị hơn gặp ngoài đời. Ngày xưa, tôi chưa bao giờ thấy cảnh bố mẹ mình hôn nhau. Tất nhiên lớp trẻ ngày nay thực dụng hơn, nhưng đưa lên phim hình ảnh sex thì lại phải cân nhắc kỹ.

Nhưng phim của Di và Điệp đã đi vô số LHP quốc tế và giành giải?

Một cô gái khỏa thân trên phim Trung Quốc, phim Thái Lan… thế giới đã nhìn thấy quá nhiều. Nhưng một cô gái Việt Nam khỏa thân hoàn toàn trên giường thì là một sự mới lạ với khán giả quốc tế. Dĩ nhiên, phim của Di và Điệp còn những chuyện khác.

Phim tôi làm ở Pháp, nhân vật đềunói tiếng Việt

Ông nghĩ gì về khái niệm “phim không quốc tịch”, tức là chỉ mượn bối cảnh, con người Việt Nam để nói lên chuyện thế giới?

– Một cái cây đều có cội rễ, thay đất đi sẽ mọc ra cây khác. Phim ảnh cũng có rễ, có nguồn gốc trí tuệ, văn học. Phim ảnh đều mang tính chất chính trị, mang tâm hồn của dân tộc.

Vì sao phim Việt Nam không phải là sự lựa chọn chính thức của Cannes, Venice?

Vì chưa đi đúng ngôn ngữ quốc tế, để thế giới hiểu được.

Vậy thì…?

Đạo diễn phải có trình độ điện ảnh, phải biết di sản điện ảnh quốc tế, phải học hỏi ngôn ngữ của họ để tìm ra ngôn ngữ của riêng mình. Ngôn ngữ là quan trọng nhất – ra nhân dạng của một dân tộc, một quốc gia. Tôi bây giờ tuần nào cũng vẫn đi xem phim. Phim “Long Vân khánh hội” của tôi được nhiều bạn thích vì mỗi cảnh phim của nó đều liên quan đến lịch sử điện ảnh quốc tế.

Còn diễn viên Việt Nam?

Rất ít người giỏi, mà phần lớn là ma-nơ-canh, dùng vẻ đẹp thay thế diễn xuất. Còn đạo diễn nhầm nghệ thuật và kỹ thuật. Trường điện ảnh VGIK ở Mátxcơva (Nga) tuyển diễn viên vô cùng khó khăn, casting cả ngàn người, số ít được chọn phải học 6 năm khổ luyện may ra mới thành tài.

Ông đã xem nhiều phim chiến tranh, lịch sử Việt Nam, ông thấy sao?

Nhiều đạo diễn thiếu vốn sống, không biết chiến tranh là gì. Và cũng không học hỏi gì cả. Xem phim, không thấy nỗi đau chiến tranh, khán giả không thể sống cùng cuộc chiến vì đó là cái giả, cái hời hợt bên ngoài. Phim như quảng cáo chiến tranh. Quảng cáo là tuyên truyền. Nhưng điện ảnh Việt Nam có một phim chiến tranh cực hay là “Cánh đồng hoang” của đạo diễn Hồng Sến, vì phim ông gợi lên chiến tranh sâu xa, một phần vì Hồng Sến là người trong cuộc (ông là bộ đội giải phóng miền Nam).

Ông từng 2 lần giành huy chương vàng về LHP quảng cáo tại Cannes (Pháp) và bao lần giành giải làm phim nghệ thuật. Vì sao ông dung hòa được nghệ thuật và thương mại?

Tôi luôn phân biệt rạch ròi. Có 2 loại: Điện ảnh để kiếm sống và điện ảnh làm nghệ thuật. Tôi đã 15 năm làm phim quảng cáo. Còn làm nghệ thuật như một con phượng hoàng, từ phim này sang phim khác, con phượng hoàng tái sinh, con sau đẹp hơn con trước, nhưng phải là con phượng hoàng.

Câu hỏi tôi luôn tự đặt ra cho mình: Đất nước dân tộc mình là gì? Cái đẹp của cuộc tranh đấu của dân tộc? Khán giả quốc tế muốn hiểu gì về tâm hồn Việt Nam?… Những phim của tôi sản xuất ở Pháp, chiếu ở Pháp, nhân vật đều nói tiếng Việt.

(Báo Người lao động)

You Might Also Like

Leave a Reply