KỸ THUẬT

Làm thế nào để cắt đoạn footage dài 10 tiếng thành bộ phim ngắn 3 phút hoàn thiện và tinh tế

contra_-_the_craft_of_sound

Thể loại phim tài liệu và corporate video là một trong các thể loại phim khó nhằn cho các nhà làm phim, đặc biệt là nhà biên tập phim, người chịu “đau khổ nhất” trong dự án. Lần này, hãy theo chùng tôi đến với Contra, một công ty production tại Anh Quốc chuyên thực hiện những dự án corporate với lời dẫn chuyện tuyệt vời. Cùng với Contra, chúng ta sẽ tìm hiểu việc biên tập phim và đóng một cây đàn guitar có điểm gì chung? Hãy xem trường hợp anh thợ đóng đàn trẻ tuổi vô cùng tài năng Alex Bishop.

Bộ phim theo anh suốt quá trình 6 tháng đóng thủ công tinh xảo môt cây đàn chơi jazz. Đoàn phim quay tổng cộng gần 10 tiếng phim thô, nhà biên tập Will Hammond cắt thành bộ phim 3 phút tinh tế. Quá trình cắt phim của Will phản chiếu quá trình đóng đàn của Alex. Chúng chậm, có phương pháp, và vẻ đẹp nằm trong các chi tiết.

Đối với các nhà biên tập tham vọng, việc cắt 10 tiếng phim thô thành đoạn phim hoàn thiện 3 phút là điều căng thẳng thần kinh. Làm sao có thể bỏ đi 99% và đảm bảo những gì giữ lại phải là tốt nhất? Will thuật lại chính xác quá trình anh ấy thực hiện việc ấy như sau:

Bạn hãy mô tả những tấm gỗ là vật liệu thô của cây đàn, bắt đầu với những mảng gỗ có vân xuất xứ nước ngoài, sau đó từ từ một cách có phương pháp bỏ đi từng ít một. Bạn biết sản phẩm hoàn thiện tồn tại trong đống vật liệu này, nên công việc của bạn là bình tĩnh xem xét những gì bạn có trong tay và suy ra kế hoạch hành động đi từ điểm A đến điểm B.

Lời khuyên đầu tiên của tôi là đừng cắt nhiều sớm quá.

contra_-_the_craft_of_sound_6_0

Nghe có vẻ khác thường khi nói tôi phải chiến thắng tỉ lệ quay 200:1, nhưng thật là không thể biết ngay được đoạn phim sau cùng sẽ như thế nào, và việc giảm hạ quá nhiều phim thô ở bước đầu sẽ làm giảm các phương án sắp xếp các khúc phim với nhau. Ở bộ phim này, tôi đã làm 5 chặng: cắt 10 tiếng thô xuống còn 7, 7 còn 2, 2 còn 30 phút, 30 phút còn 10, và 10 còn 5 cho đến khi tôi cắt sát xuống còn 3 phút.

Cách thực hiện có phương pháp này có thể tốn thời gian nhưng nó cho phép bạn hiểu rõ phần phim thô và các khúc phim hòa kết với nhau một cách tự nhiên hơn, kết quả sẽ là một sản phẩm tốt hơn.

contra_-_the_craft_of_sound_4

Bạn luôn bắt đầu bằng những bản phác thảo, kịch bản và ý tưởng kiên định về điều bạn muốn đạt được, nhưng ắt hẳn trong quá trình thực hiện, phần tư liệu thô mà bạn tạo ra sẽ đối thoại với bạn và làm bạn ngạc nhiên, dẫn bạn đến những hướng mới khác với kế hoạch ban đầu. Là một nhà biên tập (và nghệ sỹ đóng đàn), công việc của bạn là xem xét những tư liệu thô ấy đang nói gì với bạn, và hãy thay đổi tiến trình nếu cần để tạo nên sản phẩm tốt nhất.

Trong lúc quay, Alex thường nói rằng cây đàn hoàn thiện sẽ không giống lắm với những gì anh hình dung bởi các thớ và mắt gỗ buộc anh phải lên dáng khác đi cho cây đàn, điều này cũng giống biên tập phim.

Rất hiếm khi phim hoàn thiện giống 100% ý tưởng ban đầu.

Nhất là phim tài liệu vì câu chuyện có thể thay đổi cả trong và sau khi quay. Cho nên khả năng làm việc với phim thô theo hướng mở và linh hoạt là đặc tính mà những nhà biên tập giỏi nên có.

contra_-_the_craft_of_sound

Ví dụ trong dự án này, chúng tôi có vài giờ phỏng vấn Alex và dự tính dùng chúng phát thuyết minh. Tuy nhiên, sau lần biên tập đầu tiên, chúng tôi sớm nhận thấy thuyết minh nhiều sẽ không còn chỗ cho nhạc trong khi nhạc đóng vai trò hỗ trợ kể chuyện rất nhiều. Trong dự án này, hình ảnh, lời thuyết minh và nhạc đều đóng vai trò quan trọng và người xem cần có cơ hội thưởng thức chúng ngang nhau. Bằng việc gọt nội dung phỏng vấn giữ lấy phần cần thiết nhất và cho âm nhạc có nhiều chỗ thở hơn, chúng tôi đã có thể kể câu chuyện hiệu quả hơn.

Điều sau cùng, Will đề cập yếu tố thường xuyên được nhắc đi nhắc lại tại mỗi chặng trong quá trình làm phim, đó là câu chuyện. Đương nhiên bạn có thể tận dụng kỹ thuật biên tập siêu đẳng nhưng nếu kỹ thuật không đi cùng – hoặc tệ hơn là làm rối – câu chuyện thì bạn chẳng còn là biên tập. Giống đóng ghi-ta vậy, cây đàn có thể đẹp hơn bất cứ cây nào khác nhưng nếu âm thanh dở chúng sẽ thành vô dụng.

contra_-_the_craft_of_sound_5

Hy vọng xem phim xong bạn sẽ hiểu cây đàn Alex đóng độc đáo thế nào, từ các ngăn phím cánh quạt đến hoa văn khảm dát phỏng theo hoạ tiết của Kandinsky (danh họa trừu tượng người Nga). Nhưng điều quan trọng trên hết đối với Alex là tiếng đàn.

Trong làm phim cũng vậy, câu chuyện là điều cốt lõi.

Việc hiển nhiên đó bạn nghe nói mãi nhưng chính bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng chúng thường xuyên bị lơ là bỏ qua. Tôi thấy xấu hổ vì tôi cũng phạm lỗi như thế nhiều lần.

Bộ phim “Nghề thủ công âm thanh” (The Craft of Sound) này đã rất vất vả khi phải tuân thủ quy tắc câu chuyện quan trọng trên bởi chúng tôi có quá nhiều phân đoạn quay tuyệt đẹp. Nhưng phim chỉ 3 phút, nghĩa là phải bỏ đi cái gì đó, vậy những gì không giúp phát triển câu chuyện dù có đẹp đến mấy cũng thành nạn nhân bị cắt bỏ.

contra_-_the_craft_of_sound_2

Những điều trên bạn sẽ còn nghe nhắc mãi và như thế không thừa chút nào. Phim được biên tập tốt cần tuân thủ quy tắc đơn giản này. Vậy hãy dành thời gian xem xét những gì bạn phải làm, sẵn sàng thay đổi khi cần, và không ngừng nhắc bản thân tại sao làm chúng. Alex chắc cũng sẽ đồng tình với ba ý này.

contra_-_the_craft_of_sound_7

(Theo Robert Hardy nguồn Nofilmschool dịch Thúy Anh)

You Might Also Like

Leave a Reply